Για πολλούς ανθρώπους, το Μεταπτυχιακό στη Διοίκηση επιχειρήσεων είναι το τελικό στάδιο πριν το ξεκίνημα μιας καριέρας. Σύμφωνα με τους περισσότερους αναλυτές, το MBA παραμένει ένα από τα πιο δυνατά μεταπτυχιακά σε μία κορεσμένη αγορά μεταπτυχιακών τίτλων. Ένα από τα θετικά του στοιχεία είναι το γεγονός ότι δέχεται ανθρώπους από σχεδόν όλους τους κλάδους σπουδών με σκοπό να δώσει ένα χαρακτήρα διοίκησης στον απόφοιτο και φυσικά να δώσει τα στοιχεία και τις γνώσεις που περικλείουν μία διοικητική οντότητα. Αυτό είναι και ένα από τα πορίσματα της έρευνας της ακαδημαικής ομάδας της ιστοσελίδας αφού οι περισσότεροι υπεύθυνοι τμημάτων διοίκησης ανθρωπίνων πόρων «πιστεύουν» στο ΜΒΑ ως ένα απαραίτητο εργαλείο εξέλιξης.

Ιστορικά
Τη δεκαετία του `80 οι κάτοχοι ενός MBA, ιδίως στην Αμερική και στην Αγγλία, ήταν περιζήτητοι. Τη δεκαετία του `90 υπήρξε μία μεγάλη αύξηση κατόχων και στην Ευρώπη, ενώ τα πρώτα σημάδια πτώσης φάνηκαν μεταξύ 1999 και 2000. Όπως αναφέρει ο Quacquareli (2003) «ΜΒΑ δεν σημαίνει δύο και τρεις προσφορές εργασίας πια». Στην έρευνα του Quacquarelli, ο οποίος είναι κάτοχος ΜΑ από το Cambridge και MBA από το Wharton για λογαριασμό του TopMBA σχετικά με τις τάσεις ζήτησης και μισθών των κατόχων ΜΒΑ, αναφέρει ότι αισιοδοξία υπάρχει ακόμη αφού φαίνονται σημάδια ανάκαμψης το 2004 - 2005. Οι χώρες όμως που αναφέρει οι οποίες είναι ψηλά στη λίστα ζήτησης κατόχων του τίτλου ΜΒΑ είναι η Κίνα, η Ιαπωνία, η Ινδία, το Μεξικό, η Σιγκαπούρη, η Ρωσία και η Αυστραλία. Ένα ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας είναι και το γεγονός ότι οι περισσότεροι οργανισμοί που απαιτούν για εργασία ένα ΜΒΑ είναι των συμβούλων επιχειρήσεων, μάρκετινγκ και στρατηγικού σχεδιασμού.

Η αλήθεια είναι ότι έχοντας κάποιος ΜΒΑ νιώθει περισσότερη σιγουριά εργασιακά, αφού παραμένει ένα από τα πιο δυνατά μεταπτυχιακά ακαδημαϊκά πτυχία. Η εναλλακτική είναι στις μέρες μας η μεταπτυχιακή επαγγελματική πιστοποίηση αφού θεωρούνται -οι περισσότερες παγκόσμιες πιστοποιήσεις σε Αγγλία και Αμερική- ανώτερες στην αγορά εργασίας από ακαδημαϊκό τίτλο και φυσικά από το ΜΒΑ. Τέτοιες πιστοποιήσεις είναι το CPA, το ACCA, το CFA, το CIA το CIMA και άλλες.

Στην Ελλάδα
Οι κάτοχοι του ΜΒΑ στην Ελλάδα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα έχουν άμεσα διευθυντικές θέσεις, πολλές προσφορές εργασίας και ουσιαστικά κανένα πρόβλημα. Είτε το θέλουμε είτε όχι, πρέπει να παραδεχθούμε ότι οι θέσεις εργασίας στην Ελλάδα είναι πολύ λιγότερες από πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες, το ποσοστό ανεργίας αυξάνεται και όλοι ξέρουμε πολλούς φίλους μας απόφοιτους ΜΒΑ οι οποίοι άλλα περίμεναν και άλλα τους ήρθαν, και εννοούμε φυσικά ότι αγωνίζεται πολύς κόσμος με δυνατούς τίτλους σπουδών να βρει μια δουλειά. Η οικονομία της χώρας μας δεν έχει δείξει τρομερά σημάδια βελτίωσης την τελευταία τετραετία, ειδικά μετά από το «ράλι» του Χρηματιστηρίου στη χώρα μας.

Ένας ακόμη λόγος που χειροτέρεψε την κατάσταση για τους κατόχους ΜΒΑ είναι το γεγονός ότι εκατοντάδες χιλιάδες πανεπιστήμια έχουν προγράμματα σπουδών που οδηγούν στην απόκτηση του τίτλου ΜΒΑ και γίνονται εξ αποστάσεως, διά αλληλογραφίας, στην αίθουσα, χωρίς διατριβή, στη γλώσσα της χώρας όπου βρίσκεται το παράρτημα κ.α. Δεν μπορεί κανείς λοιπόν εύκολα να κατανοήσει πια τη δουλειά που έχει κάνει κάποιος για να αποκτήσει τον τίτλο σπουδών. Παλαιότερα υπήρχε μία μέθοδος (με διδαχή στην αίθουσα) και τα πράγματα ήταν πιο εύκολα. Έτσι, είναι κατά τη γνώμη μας σημαντικό να ερωτηθεί ο κάτοχος που έκανε το πτυχίο με ποια μέθοδο ολοκλήρωσε το πρόγραμμά του, αν εργάστηκε για την εκπόνηση διατριβής και αν η διατριβή παρουσίαζε πρωτογενή πορίσματα κ.λπ. Είναι σίγουρο δυστυχώς ότι κάποιοι οργανισμοί έχουν βοηθήσει στο να γίνει το Μάστερ «Μαστεράκι» παγκοσμίως.

Στα πιο γνωστά προγράμματα ΜΒΑ παγκοσμίως, ο «όρος» της προϋπηρεσίας είναι κάτι πολύ σημαντικό, και μάλλον ένα από τα ισχυρότερα «ατού» της αίτησης. Η προϋπηρεσία που απαιτούν πολλά Executive MBA προγράμματα είναι υψηλή: άνω των 7-10 ετών σε πολλές σχολές (ο όρος Executive υπάρχει για να απευθύνεται σε υψηλόβαθμα στελέχη με πολύ μεγάλη προϋπηρεσία). Δυστυχώς σε πολλά πανεπιστήμια δεν γίνεται σωστή διασταύρωση των ετών προϋπηρεσίας και έτσι συμμετείχαν άτομα σε προγράμματα ΜΒΑ που δεν άξιζαν (με την ουσιαστική έννοια της λέξης) τη συμμετοχή. Σε πολλές περιπτώσεις συμμετείχαν άτομα τα οποία είχαν προβάλλει τα δύο χρόνια στρατιωτικής θητείας ως προϋπηρεσίας (έχει συμβεί και αυτό) ή κάποια ημιαπασχόληση στο γραφείο του «θείου» ως τριετή καθημερινή απασχόληση. Το ΜΒΑ είναι ένα πτυχίο το οποίο μπορεί κάποιος να αποκομίσει ουσιαστικά οφέλη αν το σπουδάσει σε μία ώριμη επαγγελματικά ηλικία. Πολλά από τα μαθήματά του χρειάζονται γνώση και εμπειρίες από την καθημερινή ζωή ενός επαγγελματία (π.χ. προϋπολογισμός μιας εταιρίας, επενδύσεις, ταμειακές ροές, στρατηγική εταιρίας κ.λπ.). Να γνωρίζετε ότι οι εταιρίες ψάχνουν για στελέχη που έχουν πραγματική προϋπηρεσία αλλά και τα θεωρητικά προσόντα.

Δομή ενός MBA
Το MBA, όπως και όλα τα πτυχία Μάστερ συνήθως αποτελούνται από τρία έως πέντε στάδια στο διάστημα ενός ή δύο ετών (εξετάσεις, πτυχιακή, εξάμηνα κ.λπ.). Για παράδειγμα, τα βρετανικά πανεπιστήμια ακολουθούν συστήματα σπουδών ενός έτους για το μεταπτυχιακό πλήρους φοίτησης, και δύο ετών για μερικής φοίτησης. Τα αμερικανικά πανεπιστήμια ακολουθούν συστήματα σπουδών δύο ετών για τα μεταπτυχιακά πλήρους φοίτησης έως 3-4 (μερικής φοίτησης). Πάντα ολοκληρώνονται μετά από πτυχίο Bachelor.

Η δομή διαφέρει από χώρα σε χώρα και από πανεπιστήμιο σε πανεπιστήμιο. Για να εισαχθεί κάποιος σε αμερικανικό πανεπιστήμιο πρέπει απαραίτητα να έχει δώσει τις εξετάσεις του GMAT ενώ για τη Βρετανία δεν είναι απαραίτητο για το 60% των σχολών. Συνιστάται όμως (recommended) και στις βρετανικές σχολές. Τα μαθήματα που περιέχει ένα «κλασικό πρόγραμμα» ΜΒΑ είναι σίγουρα 80% των παρακάτω μαθημάτων (αν όχι περισσότερο):

• Corporate Strategy
• Financial Management
• Marketing Management
• General Management
• Operations Management
• Managing People in Organizations / Human Resource Management
• Accounting
• Information Technology
• Project Management
• Decision – Making
  • Entrepreneurship
  • Corporate Governance
  • E-strategy

Στη Μεγάλη Βρετανία τα προγράμματα ΜΒΑ είναι από τα πιο γνωστά και περιζήτητα. Στη Βρετανία λειτουργούν περισσότερες από 100 σχολές διοίκησης επιχειρήσεων από τις οποίες αποφοιτούν πάνω από 13.000 σπουδαστές το χρόνο. Τα πιο ιστορικά είναι του London Business School (LBS) και του Manchester Business School που δημιουργήθηκαν στα μέσα της δεκαετίας του `60 όπου και ξεσήκωσαν το αμερικανικό μοντέλο εκπαίδευσης. Το London Business School (LBS) ακόμη προσφέρει το πρόγραμμά του σύμφωνα με το αμερικανικό σύστημα (δύο χρόνια πλήρους φοίτησης ΜΒΑ). Οι Βρετανοί επίσης ήταν οι πρώτοι που πρόσφεραν και τα ΜΒΑ εξ αποστάσεως μέσω του Open University.