
Εισάγετε τα στοιχεία σας για να συνδεθείτε!
Επιλέξτε τον προορισμό σπουδών που σας ταιριάζει
Η οικονομική κρίση θα επηρεάσει τις αποφάσεις σας για τις σπουδές;
Αυτό που μας διδάσκει η ιστορία είναι ότι κανείς δεν διδάσκεται από την ιστορία...

Συχνές ερωτήσεις αναγνωστών προς το studysmart.gr
1. Ποια είναι η καταλληλότερη εποχή για να κάνω αιτήσεις;
2. Τελικά αξίζει να κάνω στην Ελλάδα μεταπτυχιακό ή όχι; Ποια είναι τα υπέρ και ποια τα κατά;
3. Πού ακριβώς βρίσκεται το θέμα της αναγνώρισης των εκπαιδευτικών κέντρων που έχουν συνεργασία με πανεπιστήμια του εξωτερικού; Τι είναι το ΔΙΚΑΤΣΑ / ΔΟΑΤΑΠ και ποιες διαδικασίες απαιτεί για αναγνώριση;
4. Ποια η διαδικασία και τι κάνει κανείς όταν θέλει να κάνει διδακτορικό (PhD);
5. Από πού αναγνωρίζονται τα ξένα πανεπιστήμια; Ποιοι είναι οι φορείς αναγνώρισης σε Βρετανία και Αμερική;
6. Τι σημαίνει "Συνεργασία" ενός Εργαστηρίου Ελευθέρων Σπουδών με ένα π.χ. βρετανικό πανεπιστήμιο; Τι πρέπει να γνωρίζω για τις μεθόδους συνεργασίας των Aμερικανικών και Bρετανικών πανεπιστημίων με τα Κέντρα Ελευθέρων Σπουδών στην Ελλάδα;
7. Τελικά αναγνωρίζονται οι σπουδές που έχουν πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα από κέντρα που συνεργάζονται με αναγνωρισμένα ιδρύματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης;
8. Τι ακριβώς περιέχει ένα πτυχίο ΜΒΑ και ποιες είναι οι υποχρεώσεις μου;
9. Πόσα είναι τελικά τα πανεπιστήμια της Αμερικής και πόσα της Αγγλίας;
10. Τι ακριβώς είναι τα Dual Degrees;
11. Τι ακριβώς είναι τα προγράμματα εξ αποστάσεως (distance learning) και πως λειτουργούν;
12. Ποια η διαφορά του όρου κολέγιο από τον όρο πανεπιστήμιο;
13. Ποιες είναι οι μεγαλύτερες διαφορές Βρετανίας - Αμερικής;
14. Ποια είναι η διαφορά στο σύστημα Βαθμολογία Αγγλίας / Αμερικής;
15. Υπάρχει περίπτωση να μάθει ένας γονιός για την πρόοδο και τη βαθμολογία του παιδιού του;
16. Τι προσέχουν συνήθως τα πανεπιστήμια του εξωτερικού στην αίτηση;
Απαντήσεις του studysmart.gr
1. Ποια είναι η καταλληλότερη εποχή για να κάνω αιτήσεις;
Η κατάλληλη εποχή εξαρτάται από το πρόγραμμα σπουδών που θέλουμε να ακολουθήσουμε. Με βάση τη λογική θα πρέπει να προετοιμαστούμε τουλάχιστον ένα έτος πριν από το στόχο μας. Για παράδειγμα, αν επιθυμούμε να κάνουμε αίτηση για μεταπτυχιακό, θα πρέπει να οργανώσουμε την προσπάθειά μας τουλάχιστον 10-12 μήνες πριν από την έναρξη του προγράμματος που θέλουμε να ακολουθήσουμε. Κάποια γνωστά πανεπιστήμια έχουν και "waiting list" (λίστα αναμονής), όπως το περίφημο Harvard, όπου ο ενδιαφερόμενος πρέπει να κάνει αίτηση τρία χρόνια πριν (για το ΜΒΑ). Οι λόγοι που πρέπει να προετοιμαζόμαστε από νωρίς είναι πολλοί, όπως η ανάγκη κάποιου πιθανού SAT, ACT, GMAT (δες γλωσσάριο), ή πιστοποίηση γλώσσας (TOEFL / Proficiency / IELTS κ.λπ.), οι απαιτούμενες "εργασίες" της αίτησης (πολλά αμερικανικά πανεπιστήμια ζητούν εργασίες με συγκεκριμένα θέματα) κ.ά.
Αν κατά καιρούς έχετε ακούσει για ιστορίες όπου υποψήφιοι έχουν γίνει αποδεκτοί σε κάποιο πρόγραμμα προπτυχιακό ή μεταπτυχιακό την τελευταία στιγμή, είναι διότι την τελευταία στιγμή πάντα υπάρχουν κάποιες "κενές" θέσεις που άφησαν κάποιοι άλλοι υποψήφιοι έναντι άλλου πανεπιστημίου επιλογής τους. Μην ξεχνάμε ότι δεν κάνουμε μόνο ΜΙΑ αίτηση για σπουδές, αλλά περισσότερες. Επίσης, αν το πανεπιστήμιο δεν απαιτεί GMAT (σε μεταπτυχιακό επίπεδο αρκετά πανεπιστήμια δεν απαιτούν GMAT, ιδίως στην Αγγλία), τότε οι πιθανότητες να αποκτήσει κανείς την κενή θέση είναι περισσότερες, αφού δεν χρειάζεται προετοιμασία για να δώσει την εξέταση (που απαιτεί χρόνο). Παρόμοια κατάσταση επικρατεί και στο "Clearing" (δες γλωσσάριο) όπου ουσιαστικά δίδονται την τελευταία στιγμή όσες κενές θέσεις υπάρχουν. Ας μην ξεχνάμε ότι παντού υπάρχουν και οι εξαιρέσεις του κανόνα. Βέβαια, υπάρχουν και απαιτητικά πανεπιστήμια τα οποία έχουν μεγάλη ζήτηση και δεν επιτρέπουν αιτήσεις της τελευταίας στιγμής, είτε προπτυχιακά είτε μεταπτυχιακά.
Ουσιαστικά θα πρέπει ένα-δυο έτη πριν θέσουμε τους στόχους μας να επιλέξουμε πανεπιστήμια, να ζητήσουμε τις απαραίτητες αιτήσεις, να εξετάσουμε τις παραμέτρους που απαιτεί η κάθε αίτηση / πανεπιστήμιο, να προετοιμαστούμε (αν χρειάζεται κάποια πιστοποίηση γλώσσας κ.λπ.), να βρούμε τις απαραίτητες συστατικές επιστολές και να συμπληρωθούν / αποσταλούν οι αιτήσεις.
2. Τελικά αξίζει να κάνω στην Ελλάδα μεταπτυχιακό ή όχι; Ποια είναι τα υπέρ και ποια τα κατά;
Το βιβλίο ασχολείται με την εκπαίδευση αμερικανικών και βρετανικών πανεπιστημίων και η απάντηση στο ερώτημα αυτό θα βασιστεί σε δευτερογενή έρευνα. Είναι στα σχέδια της δεύτερης έκδοσης (2005 -2006) μία ανάλυση των προγραμμάτων στην Ελλάδα αφού πρωτογενής έρευνα έχει ήδη ξεκινήσει.
Οι παράμετροι που πρέπει να εξεταστούν σε τέτοιες περιπτώσεις είναι τα προγράμματα σπουδών, το κόστος, η αναγνώριση του πτυχίου, οι βιβλιοθήκες και η υποδομή / βοήθεια. Το ερώτημα υπέρ και κατά αγγλόφωνων προγραμμάτων στην Ελλάδα επιχείρησε να το απαντήσει η εφημερίδα "Καριέρα" (22 Μαΐου 2004, σελ. 22, "Τα υπέρ και τα κατά της κάθε λύσης"), στο ειδικό ένθετο για τη μεταπτυχιακή εκπαίδευση. Φυσικά απευθύνεται στη σύγκριση μεταπτυχιακών σπουδών Ελλάδας και εξωτερικού. Ανάμεσα στα υπέρ του να ξεκινήσει κανείς μεταπτυχιακό στην Ελλάδα είναι:
Τα θετικά του να σπουδάσει κανείς στο εξωτερικό λειτουργούν και ως αρνητικά του να σπουδάσει κανείς στην Ελλάδα. Ανάμεσα στα άλλα είναι:
3. Πού ακριβώς βρίσκεται το θέμα της αναγνώρισης των εκπαιδευτικών κέντρων που έχουν συνεργασία με πανεπιστήμια του εξωτερικού; Τι είναι το ΔΙΚΑΤΣΑ / ΔΟΑΤΑΠ και ποιες διαδικασίες απαιτεί για αναγνώριση;
Από τα τέλη της περασμένης δεκαετίας (κυρίως) μέχρι σήμερα, ιδίως λόγω των διατάξεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το εκπαιδευτικό στερέωμα στην Ελλάδα έχει δεχθεί μεγάλες πιέσεις και αναμένεται η τάση αυτή να συνεχιστεί. Επί του παρόντος, η χώρα μας "κρύβεται πίσω από το επιχείρημα που ορίζει ότι: Η νέα κοινοτική οδηγία αφορά επαγγελματικά προσόντα και όχι την ακαδημαϊκή ισοτιμία", κάτι όμως που ανατρέπεται εκ των πραγμάτων αφού η ακαδημαϊκή ισοτιμία αφορά μόνον όσους θέλουν να κάνουν καριέρα στο πανεπιστήμιο (δηλαδή τη μειονότητα των πτυχιούχων) και όχι όλους όσοι διεκδικούν μία θέση στην ελληνική αγορά εργασίας. Και για αυτούς το πτυχίο των κρατικών ΑΕΙ σύντομα θα είναι αντίστοιχο των πτυχίων που δίδονται μέσω των Κέντρων Ελευθέρων Σπουδών από πανεπιστήμια άλλων χωρών της Ένωσης, τόσο στον ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο τομέα" ("Το Βήμα", Κυριακή 23 Μαΐου 2004, σελ. Α30, άρθρο Παπαματθαίου Μ. και Τρίγκα Ν.). Όπως αναφέρει το ίδιο άρθρο, "τίποτε τα επόμενα χρόνια δεν θα είναι όπως τα ξέρουμε: Κέντρα Ελευθέρων Σπουδών που θα συνεργάζονται με πανεπιστήμια άλλων χωρών της ΕΕ και θα κρίνονται ανάλογα με το επίπεδο των υπηρεσιών τους, άμεση ανατροπή του συστήματος εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και κατά συνέπεια μείωση της φροντιστηριακής παιδείας, μεγαλύτερη ποικιλία στην ανώτατη εκπαίδευση αλλά και οι επακόλουθες παρενέργειές της, επέκταση των ΑΕΙ της Ελλάδας στις χώρες των Βαλκανίων, αναγκαστική δημιουργία "ελίτ" πανεπιστημίων...".
Ανάλογες τοποθετήσεις έχουν γραφτεί στην εφημερίδα "Αγγελιοφόρος" (18 Φεβρουαρίου 2004, σελ. 14, "Αλλάζει τα δεδομένα στην τριτοβάθμια εκπαίδευση", άρθρο της Λίνας Κοινά), στην "Ημερησία" (22 Μαΐου 2004 από τη βουλευτή του ΠΑΣΟΚ Μαρία Δαμανάκη "Και τώρα τι κάνουμε με τα Κολέγια", σελ. 49).
Σχετικά με τις σπουδές από την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι απόφοιτοι πανεπιστημίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν τη δυνατότητα να λάβουν ακαδημαϊκή ή επαγγελματική αναγνώριση του πτυχίου τους σε διάστημα δύο ετών. Η διαδικασία ακαδημαϊκής αναγνώρισης των πτυχίων από πανεπιστήμια του εξωτερικού πραγματοποιείται από το ΔΙΚΑΤΣΑ, το οποίο αναμένεται να αλλάξει μορφή. Την ευθύνη για τη διαδικασία επαγγελματικής αναγνώρισης έχει το Συμβούλιο Αναγνώρισης Επαγγελματικής Ισοτιμίας Τίτλων Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης (ΣΑΕΙΤΤΕ), με εξαίρεση τα επαγγέλματα του δικηγόρου, του αρχιτέκτονα και των επιστημών υγείας (γιατρού, οδοντιάτρου, φαρμακοποιού, κτηνιάτρου, νοσηλευτή, μαίας) τα οποία αναγνωρίζονται από τις αντίστοιχες επαγγελματικές ενώσεις ή φορείς του Δημοσίου.
Σε πρόσφατη συνέντευξη του ευρωβουλευτή της Νέας Δημοκρατίας κ. Κ. Χατζηδάκη στο ένθετο εκπαίδευσης που δημοσιεύτηκε στην έκθεση εκπαίδευσης 2004 (ΟΛΠ, 1-4 Απριλίου 2004, "Εκπαίδευση για μια πετυχημένη καριέρα", σελ. 4), αναφέρονται τα εξής σχετικά με την τροπολογία αναγνώρισης πτυχίων από την Ευρωπαϊκή Ένωση (τα οποία και ισχύουν μέχρι την έκδοση αυτού του βιβλίου): "Η τροπολογία αφορά την αναγνώριση διπλωμάτων που εκδίδουν ευρωπαϊκά πανεπιστήμια κρατών-μελών της ΕΕ με μεθόδους που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια, όπως είναι η δικαιόχρηση, η αναγνώριση ή η πιστοποίηση. Προβλέπεται ότι τα πτυχία αυτά θεωρούνται ισοδύναμα με τα "συμβατικά" πτυχία των πανεπιστημίων αυτών και επομένως πρέπει να αναγνωρίζονται από όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρακτικά, η τροπολογία σημαίνει ότι τα πτυχία τα οποία εκδίδουν ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, τα οποία συνεργάζονται στη χώρα μας με Κέντρα Ελευθέρων Σπουδών, πρέπει να θεωρούνται ισότιμα με τα πτυχία των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων.
Με βάση το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο της ΕΕ, και συγκεκριμένα την Οδηγία 89/48, η Ελλάδα θα αναγκαστεί να προχωρήσει προς αυτή την κατεύθυνση από το Δικαστήριο Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Ήδη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ερμηνεύοντας την οδηγία 89/48, πιστεύει ότι τα πτυχία αυτά κακώς δεν αναγνωρίζονται στην Ελλάδα και γι` αυτόν το λόγο έχει κινήσει διαδικασία εναντίον της χώρας μας στο Δικαστήριο Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Το δικαστήριο δε, σε αντίστοιχη ιταλική περίπτωση, στην υπόθεση Neri, έχει τοποθετηθεί σαφώς, θεωρώντας ότι τα πτυχία αυτά είναι ισότιμα με τα "συμβατικά" πτυχία. Επομένως, η τροπολογία μου δεν κάνει τίποτε άλλο από το να αποσαφηνίζει τα πράγματα και να βγάζει από τη μέση σαθρά νομικά προσκόμματα, τα οποία ετίθετο από την προηγούμενη κυβέρνηση, προκειμένου να μην αναγνωρίζονται αυτά τα πτυχία. Το θέμα παραπέμπεται στο αρμόδιο Συμβούλιο Υπουργών, που αναμένεται να τοποθετηθεί σχετικά τους επόμενους μήνες."
Όπως αναφέρει επίσης και το British Accreditation Council (BAC, www.the-bac.org), οι απόφοιτοι που έχουν πτυχία πανεπιστημίων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν πλήρη αναγνώριση επαγγελματικών δικαιωμάτων σε όλη την Ευρώπη με βάση την οδηγία 89.48 της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η αναγνώριση αυτών των πτυχίων δεν γίνεται μέσω του ΔΙΚΑΤΣΑ αλλά μέσω των επαγγελματικών επιμελητηρίων και ενώσεων όλων των ευρωπαϊκών χωρών. Η οδηγία αυτή ενσωματώθηκε πλήρως και ισχύει και στην Ελλάδα με το Προεδρικό Διάταγμα 165/2000. Τον Φεβρουάριο του 2004 ψηφίστηκε η νέα οδηγία για την αναγνώριση των επαγγελματικών δικαιωμάτων των πτυχιούχων των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων, στην οποία περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων δύο τροπολογίες, οι οποίες άνοιξαν το δρόμο για πλήρη αναγνώριση των πτυχίων των αποφοίτων των Κολεγίων:
Τροπολογία 334, άρθρο 13, παράγραφος 4: Οι τίτλοι εκπαίδευσης που εκδίδονται από εκπαιδευτικά ιδρύματα με τη μέθοδο της δικαιόχρησης, της αναγνώρισης ή της πιστοποίησης, θεωρούνται τίτλοι εκπαίδευσης των ιδρυμάτων που εκδίδουν τον σχετικό τίτλο. Τροπολογία 333, άρθρο 13, παράγραφος 3: Δεν επιτρέπεται η απαίτηση από το κράτος μέλος υποδοχής κανενός άλλου είδους βεβαίωσης ή πιστοποιητικού από τον αιτούντα, το οποίο να θέτει σε αμφισβήτηση την εγκυρότητα του τίτλου σπουδών και τα στοιχεία τα οποία αυτή βεβαιώνει.
Το BAC (British Accreditation Council) αναφέρει πως με βάση την παραπάνω οδηγία ξεκαθαρίζεται πλήρως ότι τα πτυχία ευρωπαϊκών πανεπιστημίων που απονέμονται σε φοιτητές των κολεγίων μελών του (BAC) τυγχάνουν της ίδιας αναγνώρισης με εκείνη των πανεπιστημίων.
Φυσικά, είναι αναγκαία η θεσμοθέτηση αξιολόγησης της ανώτατης εκπαίδευσης στα ευρωπαϊκά πλαίσια, όπως αναφέρει ο "Κόσμος του Επενδυτή" (Κυριακή 15 Φεβρουαρίου 2004, άρθρο του Φάνη Καλατζή, σελ. 28): "Το κλειδί της αλλαγής των δεδομένων στην Εκπαίδευση είναι η διασφάλιση της ποιότητας". Η ίδια εφημερίδα χαρακτηρίζει την τροπολογία της ΕΕ σχετική με την επαγγελματική αναγνώριση τίτλων ως "απόφαση σταθμό" ("Ο κόσμος του Επενδυτή", Κυριακή 30 Νοεμβρίου 2003, σελ. 9). Η αλήθεια είναι ότι το τοπίο μόλις τώρα αλλάζει. Βέβαια, η κατάσταση με τα αμερικανικά πανεπιστήμια είναι δυσκολότερη αφού οι ΗΠΑ δεν ανήκουν στην ΕΕ και έτσι δεν καλύπτονται από τα διατάγματα. Όμως καλύπτονται ως ιδρύματα / κέντρα που λειτουργούν σε χώρα Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το ΔΙΚΑΤΣΑ (ο ορισμός και πολλά χρήσιμα στοιχεία υπάρχουν και στο γλωσσάριο του βιβλίου) είναι το Διαπανεπιστημιακό Κέντρο Αναγνώρισης Τίτλων Σπουδών της Αλλοδαπής. Η υπηρεσία του ΔΙΚΑΤΣΑ κρίθηκε αναγκαία, επειδή πολύ μεγάλο ποσοστό Ελλήνων πραγματοποιούν σπουδές στο εξωτερικό σε όλα τα επίπεδα της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης. Επομένως, έπρεπε ένα κέντρο, αφού συνέλεγε όλες τις απαραίτητες πληροφορίες και τα στοιχεία που αφορούν τα διάφορα εκπαιδευτικά συστήματα, να αποφασίζει για τις αναγνωρίσεις ιδρυμάτων συγκριτικά προς τα ελληνικά ΑΕΙ και επί των τίτλων που απονέμουν, ώστε να εξασφαλίζεται η ομοιότητα των αποφάσεων για τις όμοιες σπουδές. Οι διαδικασίες είναι συγκεκριμένες, όχι όμως και η διάρκεια που απαιτεί η αναγνώριση, αφού υπάρχουν πολλές περιπτώσεις όπου πτυχιούχοι περιμένουν άνω των δύο-τριών χρόνων. Το 2004 το υπουργείο παιδείας έχει ανακοινώσει ότι θα αλλάξει ριζικά μορφή και λειτουργία και αναμένουμε τα σχετικά αποτελέσματα.
4. Ποια η διαδικασία και τι κάνει κανείς όταν θέλει να κάνει διδακτορικό (PhD);
Η ανάλυση που γίνεται παρακάτω είναι πολύ γενική και δεν ισχύει φυσικά για όλα τα πανεπιστήμια. Για να κάνει ένας υποψήφιος ένα διδακτορικό οποιουδήποτε τύπου θα πρέπει να κάνει πρώτα ένα "proposal", δηλαδή να κάνει μία πρόταση στο τμήμα / σχολή του πανεπιστημίου. Η πρόταση αυτή είναι και ουσιαστικά η "αίτηση" αφού ο υποψήφιος κρίνεται από την πρόταση (κυρίως), από το αν υπάρχει ενδιαφέρον ερευνητικό από κάποιον καθηγητή ο οποίος/α θέλει και μπορεί να αναλάβει την "επίβλεψη" (Supervision) του υποψηφίου. Οι υπόλοιπες απαιτήσεις αφορούν τα ακαδημαϊκά προσόντα του υποψηφίου αλλά και την προϋπηρεσία (αν είναι απαραίτητη από τη σχολή / κλάδο κ.λπ.).
Η διάρκεια ενός διδακτορικού είναι συνήθως τρία-πέντε έτη (full-time) ή πέντε-οκτώ (part- time). Ουσιαστικά ο υποψήφιος καλείται να αποδείξει (ή όχι) μία θεωρία ή ένα μοντέλο (από την πρότασή του) έτσι ώστε να συμβάλλει στον επιστημονικό χώρο του κλάδου της σχολής και να προτείνει λύσεις, ιδέες και συμβουλές για νέες επιστημονικές έρευνες. Για να το πετύχει αυτό θα πρέπει (σε γενικές γραμμές) να ερευνήσει την επιθυμητή θεωρία / μοντέλο / ιδέα κ.λπ. μέσα από δύο ειδών πηγές: Primary & Secondary Sources, δηλαδή πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές. Τα secondary sources είναι με απλά λόγια πηγές που ήδη έχουν δημοσιευτεί (έρευνες, βιβλία, άρθρα από περιοδικά, στατιστικά από κυβερνητικούς οργανισμούς, εφημερίδες κ.ά.), ενώ τα primary sources θεωρούνται ό,τι καινούργιο (έρευνα - πορίσματα και αναλύσεις του ερευνητή, η παρατήρηση, πειράματα κ.λπ. τα οποία και έχουν βασιστεί σε μία αποδεκτή μεθοδολογία, η οποία και εγκρίνεται από το "supervisor" του φοιτητή).
Το διάστημα το οποίο ο φοιτητής πραγματοποιεί το διδακτορικό του χωρίζεται σε διάφορες φάσεις που έχουν συμφωνηθεί με το supervisor, και οι οποίες είναι συνήθως η φάση έρευνας κατάλληλης βιβλιογραφίας και πηγών (η οποία φάση δεν σταματά ουσιαστικά ποτέ παρά μόνο στην ολοκλήρωση του διδακτορικού), η φάση πειραμάτων ή εξέτασης της υπόθεσης / μοντέλου (ανάλογα με τον κλάδο σπουδών), η φάση της πρωτογενής έρευνας, όπου ο φοιτητής - ερευνητής καλείται να εξετάσει το μοναδικό θέμα του μετά από ερευνητική διαδικασία (παρατήρηση, ερωτηματολόγια, στατιστική ανάλυση κ.λπ.). Αυτή η ερευνητική διαδικασία (μεθοδολογία που περιλαμβάνει όρια, όργανα της έρευνας, δείγμα, χρονικά όρια κ.λπ.) θα πρέπει να έχει εγκριθεί από το supervisor και, τέλος, η φάση της εξέτασης των πορισμάτων της έρευνας. Αφού τελειώσουν όλες οι παραπάνω φάσεις, τότε θα πρέπει να ολοκληρωθεί η φάση του "γραψίματος" όπου όλα τα παραπάνω τοποθετούνται με λογική έτσι ώστε να αποτελέσει ένα ολοκληρωμένο σύγγραμμα. Η βιβλιογραφία, η σειρά και η παράθεση των πηγών παίζουν ουσιαστικό ρόλο στο σημείο αυτό.
Στο διάστημα της φοίτησης ο ερευνητής μπορεί να έχει συμβάλλει στη δημοσίευση σχετικών άρθρων μαζί ή μεμονωμένα από το supervisor. Τέλος, ο φοιτητής δίνει ολοκληρωμένη τη δουλειά του στο supervisor συνήθως μετά από αρκετές διορθώσεις και μετά το σύγγραμμα δίδεται για έγκριση στον υπεύθυνο σχολής / Department Supervisor (εκτός από το δικό μας supervisor). Αφού έχει εγκριθεί το έργο, τότε η σχολή αποφασίζει να καλέσει τους "εξωτερικούς" εξεταστές (external examiners), οι οποίοι μπορεί να είναι (ανάλογα με τον κλάδο σπουδών και το ενδιαφέρον) από δύο ως τέσσερις ακαδημαϊκοί. Ορίζεται ημερομηνία για την προφορική εξέταση όπου ο ερευνητής "στηρίζει" τη δουλειά του (viva) σε panel, όπου οι εξεταστές του έχουν ήδη παραλάβει αντίγραφα της διατριβής του (μήνες πριν). Σε κάποιες περιπτώσεις η προφορική εξέταση μπορεί να διαρκέσει και 10 ώρες (σε διάστημα δύο ημερών), ενώ το λιγότερο συνήθως είναι τρεις ώρες. Αν ο υποψήφιος δεν ικανοποιήσει τους εξεταστές, τότε επιτρέπεται μία ακόμη προσπάθεια (συνήθως). Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί ένας φοιτητής να γίνει δεκτός για διδακτορικό χωρίς Μάστερ, αλλά στην περίπτωση αυτή η εισαγωγή θα γίνει ως εγγεγραμμένος για ερευνητικό πρόγραμμα Master of Philosophy (MPhil), το οποίο και είναι το αμέσως προηγούμενο στάδιο από το διδακτορικό (βρετανική μέθοδος). Εφόσον περάσει επιτυχώς το Mphil, τότε μετατρέπεται το status του φοιτητή σε PhD candidate.
5. Από πού αναγνωρίζονται τα ξένα πανεπιστήμια; Ποιοι είναι οι φορείς αναγνώρισης σε Βρετανία και Αμερική;
Η αναγνώριση / πιστοποίηση των πανεπιστημίων είναι κρατική υπόθεση και φυσικά θέμα των αντίστοιχων υπουργείων παιδείας σε Βρετανία και ΗΠΑ. Η "πιστοποίηση" είναι η διαδικασία όπου ιδιωτικοί, μη κυβερνητικοί εκπαιδευτικοί φορείς με περιφερειακό πεδίο δράσης πιστοποιούν ότι πανεπιστήμια, κολέγια και άλλοι εκπαιδευτικοί οργανισμοί λειτουργούν με τα βασικά επίπεδα ποιότητας που ορίζει η χώρα προέλευσης του εκπαιδευτικού οργανισμού. Σε κάθε χώρα σημαίνει και κάτι διαφορετικό ή έστω ο τρόπος πιστοποίησης είναι διαφορετικός. Στην Αμερική συμβούλια πιστοποίησης (Accreditation councils) είναι τα New England Association of Schools and Colleges, το Middle States Association of Colleges and Schools, το North Central Association of Colleges and Schools, το Northwest Association of Schools and Colleges και το Southern Association of Colleges and Schools. Υπάρχουν και άλλα συμβούλια πιστοποίησης, ανάλογα με την περιοχή που εδρεύει το πανεπιστήμιο ή το κολέγιο και ανάλογα με τον τρόπο σπουδής (π.χ. τα προγράμματα σπουδών από απόσταση έχουν διαφορετικά συμβούλια πιστοποίησης). Επίσης, υπάρχουν πολλοί ανεξάρτητοι οργανισμοί πιστοποίησης που ασχολούνται με συγκεκριμένα προγράμματα, όπως τα ΜΒΑ. Όσον αφορά τα MBA, η πιστοποίηση / επικύρωση αποβλέπει στην εξέταση και ανάλυση του προγράμματος σπουδών, το διδακτικό προσωπικό, τη βιβλιοθήκη και τη διδασκαλία (βασικά). Ο πιο σημαντικός φορέας πιστοποίησης στη Μεγάλη Βρετανία είναι το Association of MBAs (ΑΜΒΑ), ενώ στην Αμερική το γνωστό AACSB (Association to Advance Collegiate Schools of Business). Αυτοί οι οργανισμοί πιστοποιούν προγράμματα και όχι σχολές ή πανεπιστήμια. Στη Μεγάλη Βρετανία η πιστοποίηση των πανεπιστημίων γίνεται επίσημα από το υπουργείο Παιδείας της χώρας (Royal Charter). Στη Βρετανία η κατάσταση είναι περισσότερο "ελεγχόμενη" αφού υπάρχουν και λιγότερα πανεπιστήμια.
6. Τι σημαίνει "Συνεργασία" ενός Εργαστηρίου Ελευθέρων Σπουδών με ένα π.χ. βρετανικό πανεπιστήμιο; Τι πρέπει να γνωρίζω για τις μεθόδους συνεργασίας των Aμερικανικών και Bρετανικών πανεπιστημίων με τα Κέντρα Ελευθέρων Σπουδών στην Ελλάδα;
Το απόσπασμα προέρχεται από το HCA (Hellenic Colleges Association / δες γλωσσάριο).
Τα ξένο πανεπιστήμιο αναγνωρίζει ότι οι φοιτητές του κολεγίου μετά από δύο-τρία έτη σπουδών έχουν τα προσόντα για να γίνουν αποδεκτοί σε κάποιο έτος του εκεί πανεπιστημίου.
7. Τελικά αναγνωρίζονται οι σπουδές που έχουν πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα από κέντρα που συνεργάζονται με αναγνωρισμένα ιδρύματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης;
Η νέα κοινοτική οδηγία (άρθρο 50) που ψηφίστηκε στις 11 Μαίου 2005 από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είναι θετική αφού καθόρισε τρεις μόνο προϋποθέσεις:
Σημειώνεται ότι η οδηγία αφορά μόνο συνεργασίες με ευρωπαϊκά πανεπιστήμια (όχι με αμερικάνικα) και αποκλειστικά την αναγνώριση επαγγελματικών και όχι ακαδημαϊκών δικαιωμάτων των πτυχιούχων κολεγίων. Αυτό πρακτικά σημαίνει, σύμφωνα με το www.in.gr ότι στο μέλλον δεν είναι απίθανη η ίδρυση λ.χ. Νομικών σχολών ή σχολών Μηχανικών σε κολέγια είτε μεγάλων ιδιωτικών νοσοκομείων με κατάλληλες υποδομές να συνεργαστούν με ευρωπαϊκά ιατρικά πανεπιστήμια, ώστε να υπάρξει μέχρι και ιδιωτική Ιατρική Σχολή (16 Ιουνίου, 2005). Ακόμη, οι απόφοιτοι κολεγίων θα έχουν δικαίωμα συμμετοχής σε διαγωνισμούς ΑΣΕΠ και εγγραφής σε επαγγελματικούς συλλόγους και σωματεία.
8. Τι ακριβώς περιέχει ένα πτυχίο ΜΒΑ και ποιες είναι οι υποχρεώσεις μου;
Αυτή η ερώτηση θεωρώ ότι έχει αρκετό ενδιαφέρον, αφού πολλοί ενδιαφερόμενοι υπάρχουν που θέλουν να αποκτήσουν το ΜΒΑ αλλά σε πολλές περιπτώσεις δεν γνωρίζουν τι ακριβώς περιλαμβάνει ένα κλασσικό ΜΒΑ, ποια μαθήματα θα κάνει, και ποιες είναι οι υποχρεώσεις του. Ουσιαστικά, ένα πρόγραμμα ΜΒΑ βοηθά τους συμμετέχοντες να κατανοήσουν πώς οργανώνεται, δομείται και διοικείται μία εταιρία. Όλοι οι οργανισμοί - εταιρίες μπορούν να θεωρηθούν ένα σύστημα που δέχεται πιέσεις από το εξωτερικό του περιβάλλον (πολιτική κατάσταση, ανταγωνισμός, οικονομική κατάσταση του κράτους, τάσεις της αγοράς κλπ.) και από το εσωτερικό του περιβάλλον (ανθρώπινοι πόροι, εταιρική κουλτούρα, ηθικά διλήμματα, Λογιστικά - χρηματοοικονομικά της εταιρίας, εταιρική διακυβέρνηση κλπ.). Τα μαθήματα λοιπόν που περιλαμβάνει ένα ΜΒΑ είναι σχετικά με τα παραπάνω θέματα όπως: Στρατηγική, Εταιρική κουλτούρα, δομή της εταιρίας, Μάρκετινγκ, Θέματα Διοίκησης, Ηθική, Λογιστική, Χρηματοοικονομικά, διοίκηση Πληροφοριακών συστημάτων, Διοίκηση ανθρωπίνων πόρων, Διεθνείς Αγορές και άλλα, ανάλογα με το πρόγραμμα της σχολής του Πανεπιστημίου (δες και σχετικό κεφάλαιο με σχετική αρθρογραφία από το TopMBA - QS LtD).
Αν θελήσουμε να "στήσουμε" μία δική μας εταιρία, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα πρέπει να γνωρίζουμε τι σημαίνει "προϋπολογισμός" (budget) για να ξέρουμε τι χρήματα περιμένουμε. Θα πρέπει να ξέρουμε τι σημαίνει "Λογιστική", "ταμειακή ροή" (accounting, cash flow) και άλλα σχετικά με τα χρηματοοικονομικά θέματα (financial issues) για να ελέγχουμε (control) τα χρήματά μας. Θα πρέπει να ξέρουμε πως θα ορίσουμε μία τιμή (price / marketing mix) για ένα νέο προϊόν (product) μας ή μία νέα υπηρεσία μας και πως θα το προωθήσουμε (promotion). Θα πρέπει να ξέρουμε πώς να ερευνούμε τις τάσεις της αγοράς (market trends). Θα πρέπει να γνωρίζουμε τους τρόπους εκείνους με τους οποίους μπορούμε να αναγνωρίσουμε και να εκτιμήσουμε τον ανταγωνισμό (competition analysis). Θα πρέπει να ξέρουμε τι σημαίνει "ανταγωνιστικό πλεονέκτημα" (competitive advantage). Θα πρέπει να γνωρίζουμε τους κατάλληλους τρόπους στρατολόγησης προσωπικού (recruitment methods) και τον κατάλληλο τρόπο να επενδύσουμε στους ανθρώπους του οργανισμού μας (training and development / appraisals etc.). Θα πρέπει να γνωρίζουμε τους κατάλληλους τρόπους ανάπτυξης (growth strategies) και τις μεθόδους ανταγωνισμού. Θα πρέπει να μάθουμε πώς να στήνουμε την επιχείρηση από πλευράς τεχνολογίας (technology) και την ανάγκη της συνεχούς αναζήτησης νέων τεχνολογιών (evaluation of emerging technologies). Τέλος θα πρέπει να γνωρίζουμε το πώς γίνεται η ανάλυση των προϊόντων μας (Cash cows, cash users, etc.) και πως μπορούμε με έναν ηθικό τρόπο (ethics) να προστατέψουμε την εταιρία μας από τους κραδασμούς και τα προβλήματα (risk analysis, control measures, corporate governance).
Τα παραπάνω ήταν ένα παράδειγμα και φυσικά δεν περιλαμβάνει όλες τις έννοιες (είναι πολύ περισσότερες!). Γίνεται αντιληπτό ότι αν ο υποψήφιος δεν έχει εργαστεί ή δεν εργάζεται είναι αρκετά δύσκολο να κατανοήσει αρκετές από τις παραπάνω έννοιες, γι` αυτό και αρκετά πανεπιστήμια ζητούν προϋπηρεσία τουλάχιστον τριών ετών ως απαραίτητη προϋπόθεση εισαγωγής ή ηλικία άνω των 27 ετών. Θα πρέπει να σημειωθεί εδώ ότι έχει παρατηρηθεί στην Ελλάδα το γεγονός οι υποψήφιοι να δηλώνουν εργασίες - προϋπηρεσία που δεν έχουν πραγματοποιηθεί ποτέ, απλά για να εισαχθούν. Τα πανεπιστήμια δεν θα ψάξουν εκτενώς φυσικά αλλά θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι αν υπάρχει πραγματική προϋπηρεσία τα οφέλη είναι πολύ περισσότερα για το στέλεχος - πολλές φορές και 100% περισσότερο.
Όσον αφορά τις υποχρεώσεις ενός φοιτητή σε ένα ΜΒΑ είναι - συνήθως - η παράδοση εργασιών (Assignments / Papers), μία έως δύο για κάθε μάθημα (ανάλογα με το συγκεκριμένο πρόγραμμα και πανεπιστήμιο) και φυσικά εξετάσεις που διοργανώνονται για κάθε μάθημα. Τέλος, τα περισσότερα προγράμματα ΜΒΑ απαιτούν και την παρουσίαση μεταπτυχιακής διατριβής στο τέλος όλων των μαθημάτων. Ο φοιτητής στο σημείο αυτό μπορεί να την ολοκληρώσει σε διάστημα τριών έως έξι μηνών (μέσος όρος). Αξίζει να σημειωθεί ότι κάποια προγράμματα ΜΒΑ εξετάζουν τα μαθήματα ανά "τριάδες" μέσω ενός Case - study (περιπτωσιολογία) αρκετά μεγάλου σε έκταση (7 - 10 σελίδες) όπου πρέπει ο φοιτητής να κατανοήσει τη σχέση των τριών μαθημάτων (για παράδειγμα Διοίκηση ανθρωπίνων Πόρων, Γενικής Διοίκησης και Στρατηγικής) και να αναλύσει το Case μέσα από τις ερωτήσεις της εξέτασης.
Ο φοιτητής βαθμολογείται για κάθε του μάθημα και για κάθε εξέταση και έτσι "βγαίνει" ο μέσος όρος του / της. Αν ο μέσος όρος δεν είναι ίσος ή ανώτερος από το όριο που έχει θέσει το πρόγραμμα (και το γνωρίζει από τη αρχή του προγράμματος ο φοιτητής), τότε δεν δικαιούται να συνεχίσει το πρόγραμμα και μπορεί να του χορηγηθεί μεταπτυχιακό δίπλωμα ή πιστοποίηση (Postgraduate Diploma or Certificate).
9. Πόσα είναι τελικά τα πανεπιστήμια της Αμερικής και πόσα της Αγγλίας;
Τα ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης χωρίζονται σε δύο κατηγορίες:
Στην Αμερική υπάρχουν (σύμφωνα με τελευταία στοιχεία του website www.euroeducation.net) 2.819 ιδρύματα που προσφέρουν πτυχίο Bachelor ή ανώτερο πτυχίο, 2.657 ιδρύματα που προσφέρουν τουλάχιστον το Associate Degree (διετή πτυχία συνήθως) και 4.927 ιδρύματα που προσφέρουν μικρότερης διάρκειας προγράμματα τα οποία δεν οδηγούν τον υποψήφιο στην απόκτηση πτυχίου.
10. Τι ακριβώς είναι τα Dual Degrees;
Τα Dual Degrees είναι τα πτυχία εκείνα που περιέχουν στο πρόγραμμά τους ύλη και μαθήματα από δύο διαφορετικούς κλάδους σπουδών που παραδοσιακά δεν είχαν σχέση μεταξύ τους. Αυτά τα "δίδυμα" προγράμματα έχουν στόχο να συνδυάσουν την πρακτική επιχειρηματική γνώση με τη θεωρία -συνήθως- των διεθνών σχέσεων και διαπραγματεύσεων (International Relations and Negotiation). Στόχος των Dual degrees είναι η δημιουργία ενός νέου τύπου στελέχους που θα μπορεί να προσαρμοστεί στην κουλτούρα και τις συνήθειες των περισσοτέρων χωρών του κόσμου, λόγω της έντονης τάσης παγκοσμιοποίησης. Σε πολλές περιπτώσεις μαθήματα όπως το Marketing ή το Finance συνδυάζονται με ξένη γλώσσα, σπουδές γεωπολιτικής, κουλτούρας και άλλα που -παραδοσιακά- δεν υπήρχαν στο Menu.
Όπως ανέφερε ο Χρήστος Απάρτογλου ("Ελευθεροτυπία", 1.1.2004), στο τέλος των υβριδικών αυτών προγραμμάτων (σ.σ.: συνήθως διαρκούν τρία χρόνια, έναντι τεσσάρων εάν παρακολουθούσαν μαθήματα για τα δύο πτυχία χωριστά), οι απόφοιτοι λαμβάνουν δύο τίτλους σπουδών, ένα MBA και ένα μάστερ στις διεθνείς σχέσεις. Θα πρέπει εδώ να σημειωθεί ότι το Dual Degree δεν έχει καμία σχέση με το Double Major, το οποίο είναι επίσης αμερικανικός όρος (δεν εφαρμόζεται στη Μεγάλη Βρετανία) και σημαίνει ότι ένας φοιτητής μπορεί να αποκτήσει πτυχίο δύο ειδικοτήτων. Στην περίπτωση που γίνει αυτό ο φοιτητής μπορεί, για παράδειγμα, να αποκτήσει δύο ειδικότητες αφού όμως πρώτα καλύψει τις προϋποθέσεις και των δύο ειδικοτήτων. Τα Dual Degrees δίνουν στους επιτυχόντες δύο πτυχία, ενώ κάποιος έχοντας κάνει Double major ΔΕΝ αποκτά δύο πτυχία. To Double Major σημαίνει ελεύθερα "διπλή ειδικότητα" και γίνεται μόνο σε πανεπιστήμια αμερικανικά ή αμερικανικού συστήματος.
11. Τι ακριβώς είναι τα προγράμματα εξ αποστάσεως (distance learning) και πως λειτουργούν;
Ο όρος distance learning σημαίνει "από απόσταση" / μάθηση εξ αποστάσεως. Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότεροι άνθρωποι επιλέγουν τη μάθηση εξ αποστάσεως λόγω της δυνατότητας που δίνει στους φοιτητές να ακολουθούν το πρόγραμμα σπουδών που έχουν επιλέξει χωρίς να παρευρίσκονται στο πανεπιστήμιο. Αυτό γίνεται μέσω του συνδυασμού αυτομελέτης (έντυπο υλικό) και τεχνικών διδασκαλίας με τα μέσα μαζικής ενημέρωσης (Διαδίκτυο, videoconferencing, υπολογιστές, δορυφορικές εκπομπές, δισκετών, CD Rom και άλλα). Θα πρέπει να σημειωθεί ότι δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος τρόπος distance learning, αλλά κάθε πανεπιστήμιο ακολουθεί ένα δικό του τρόπο συνδυασμού των παραπάνω μέσων. Στην Ελλάδα, πολλά μεταπτυχιακά προγράμματα που πραγματοποιούνται με τη μέθοδο distance learning διοργανώνουν tutorials, σεμινάρια, εξετάσεις με την παρουσία των ξένων ακαδημαϊκών και έτσι θα έλεγε κανείς ότι μοιάζει αρκετά με την κλασική παρακολούθηση. ?λλα προγράμματα έχουν 40% φυσική παρουσία σε αίθουσα και 60% εξ αποστάσεως, άλλα είναι στο 20%-80% κ.λπ. ανάλογα με το πρόγραμμα και το πανεπιστήμιο. Οι συνεργασίες λοιπόν διαφέρουν και θα πρέπει ο ενδιαφερόμενος να ελέγξει τη μορφή διδασκαλίας, αν υπάρχουν tutorial sessions, ποιοι είναι οι υπεύθυνοι του προγράμματος στην Ελλάδα και ποια στήριξη θα έχουν αν χρειαστούν. Το πρώτο πανεπιστήμιο που οργάνωσε προγράμματα σπουδών εξ αποστάσεως (μαζικά) ήταν το Open University της Μεγάλης Βρετανίας το 1969. Σημαντικό είναι σε τέτοιου είδους προγράμματα να ελεγχθούν και οι σχετικοί οργανισμοί πιστοποίησης (Accreditation).
Τα πτυχία είναι παρόμοια με αυτά που δίδονται από το πανεπιστήμιο σε φοιτητές full-time και δεν έχουν καμία διαφορά. Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, σχεδόν 66.000 αιτήσεις πραγματοποιήθηκαν το 2003 στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο ("Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία", 9 Μαίου 2004, σελ. 15, ένθετο "Οικονομία"), που δείχνει ότι τα περιθώρια για ανάπτυξη της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης στη χώρα μας είναι τεράστια. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που η ελληνική αγορά έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον ξένων πανεπιστημίων. Σήμερα η πρόσβαση στη γνώση και στην πληροφόρηση σχεδόν δεν έχει περιορισμούς και είναι προσεγγίσιμη σε όποιον το επιθυμεί. Η συνεχής εξέλιξη επιβάλλει σε όποιον θέλει να είναι μέσα στα πράγματα να συμβαδίζει με τις συνεχείς αλλαγές. Όμως, θα πρέπει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τους περισσότερους ακαδημαϊκούς στη χώρα μας αλλά και στο εξωτερικό, το distance learning δεν πρόκειται - και δεν μπορεί - να αντικαταστήσει την φυσική παρουσία και επαφή μαθητή - καθηγητή 100%. Μπορεί όμως να υποστηρίξει προγράμματα σπουδών με πολλούς τρόπους.
12. Ποια η διαφορά του όρου κολέγιο από τον όρο πανεπιστήμιο;
Πριν απαντηθεί το ερώτημα, θα πρέπει να αναφερθεί ότι ο όρος University (πανεπιστήμιο) προήλθε από το λατινικό "Universitas", που αναφερόταν στην ασχολία των πανεπιστημίων με το "universal" (θέματα παγκοσμίου ενδιαφέροντος). Αν κάποιος έπρεπε να ακολουθήσει κατά γράμμα τον όρο πανεπιστήμιο, τότε ένα σχολείο που αποκαλείται πανεπιστήμιο θα έπρεπε να ασχολείται με περίπου όλα τα γνωστικά αντικείμενα που υπάρχουν, κάτι που φυσικά δεν είναι εφικτό να συμβεί ("World Book Encyclopedia").
Πανεπιστήμιο είναι το ίδρυμα που παρέχει ανώτατη εκπαίδευση με σχολές θεωρητικών (κοινωνικών) και θετικών (φυσικών) επιστημών και στο οποίο αναγνωρίζεται η εξουσία να απονέμει τίτλους και βαθμούς πτυχιακών και μεταπτυχιακών σπουδών στα διάφορα επιστημονικά πεδία ("Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα", 1988). Στην Αγγλία κολέγια έγιναν (αρχικά) για να δημιουργηθούν εστίες και χώροι τραπεζαρίας για τους φοιτητές που ακολουθούσαν μία συγκεκριμένη σπουδή. Ανήκαν όμως σε ένα πανεπιστήμιο (όπως και έχουν παραμείνει τα κολέγια της Οξφόρδης ή του Κέιμπριτζ κ.ά.). Ένα κολέγιο σήμερα στην Αγγλία μπορεί να είναι ανεξάρτητο ίδρυμα ή και τμήμα, από διοικητική άποψη, ενός πανεπιστημίου, όπως συμβαίνει με το UCL (University College London), το οποίο έχει διάφορα κολέγια με ανεξάρτητη διοίκηση.
Ουσιαστικά, κολέγιο είναι ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα που παρέχει εκπαίδευση μετά τη δεύτερη βαθμίδα στην Ευρώπη και στην Αμερική. Ο όρος όμως χρησιμοποιείται με ποικίλους τρόπους, όπως γίνεται κατανοητό. Στις ΗΠΑ, τα προγράμματα σπουδών πανεπιστημίων χωρίζονται σε κολέγια (College of Liberal Arts κλπ.), και έτσι έχει δύο σημασίες: Μπορεί να είναι μία σχολή που ασχολείται με ένα γνωστικό αντικείμενο ή ένα ίδρυμα που ειδικεύεται σε ένα γνωστικό αντικείμενο. Στις ΗΠΑ επίσης, ο όρος κολέγιο μπορεί να αναφέρεται σε Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα τετραετούς φοίτησης που χορηγούν μόνο το πρώτο πτυχίο (Bachelors Degree). Μπορεί επίσης να αναφέρεται σε ένα από τα κατώτερης βαθμίδας ή κοινοτικά κολέγια διετούς φοίτησης, που προπαρασκευάζουν σπουδαστές για το αντίστοιχο δίπλωμα ("Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα", 1988, σελ. 317).
Ανεπίσημα ένα κολέγιο μπορεί να λέγεται και πανεπιστήμιο και φυσικά μπορεί και να χορηγεί πτυχία, άσχετα αν ο κλασικός ορισμός των όρων διαφέρει. Το παράδειγμα των φημισμένων κολεγίων της Οξφόρδης, του Κέιμπριτζ και του Πανεπιστημίου του Λονδίνου (που έχει υπό την αιγίδα του το Kings College, Birkbeck και άλλα) το επιβεβαιώνει αυτό. Όπως και να το κάνουμε, παγκοσμίως ο όρος πανεπιστήμιο θεωρείται και είναι κατά 90% πιο "ευρύς" και καταλαμβάνει περισσότερη "κάλυψη". Κολέγια μπορούν να ανήκουν σε πανεπιστήμιο, ενώ ΔΕΝ γίνεται πανεπιστήμιο να "ανήκει" σε κολέγιο.
13. Ποιες είναι οι μεγαλύτερες διαφορές Βρετανίας - Αμερικής;
Όλα τα εκπαιδευτικά συστήματα έχουν τις ιδιομορφίες τους και τις ιδιαιτερότητές τους. Οι διαφορές είναι πάρα πολλές και σε πολλές περιπτώσεις είναι ουσίας, αλλά σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να πει κανείς ότι το ένα σύστημα είναι καλύτερο από το άλλο, αφού δεν συγκρίνονται δύο "ομοειδή" συστήματα. Είναι φυσικά αδύνατο να συμπεριληφθούν όλες οι διαφορές και φυσικά είναι αδύνατο να γνωρίζει ένας κοινός θνητός το σύνολο των πανεπιστημίων των δύο χωρών (πάνω από 4.000 αν συμπεριλάβει κανείς και τα αμερικανικά Community Colleges), τις διαφορετικές σχολές τους αλλά και τον τρόπο βαθμολόγησης! Το σίγουρο είναι πάντως, από τη δική μας εμπειρία, έχοντας περάσει οι ίδιοι αλλά και ερευνήσει εκτενώς και τα δύο συστήματα, ότι ασφαλή συμπεράσματα μπορούν να βγουν.
14. Ποια είναι η διαφορά στο σύστημα Βαθμολογία Αγγλίας / Αμερικής;
Στην Αμερική όλα σχεδόν τα πανεπιστήμια (Harvard University, Yale University, University of Connecticut κ.λπ.) χρησιμοποιούν το σύστημα 0%-100% (όπου κοντά στο 100% σημαίνει κοντά στο άριστα) που καθρεφτίζεται στα λατινικά γράμματα Α (90-100), Β (80-90), C (70-80), D (60-70) και F (<59), όπου F σημαίνει fail (αποτυχία). Αντίστοιχα, το Α- σημαίνει ότι ο σπουδαστής πήρε βαθμολογία κοντά στη βάση της κλίμακας του Α, ή B+ ότι ο σπουδαστής πήρε βαθμολογία κοντά στα υψηλά όρια της κλίμακας του Β (δες σχετικό πίνακα παρακάτω). Συνοπτικά, ένας μαθητής μπορεί να πάρει κάποιον από τους παραπάνω βαθμούς αλλά και τα παρακάτω:
| Ποσοστό βαθμολογίας % | "Χαρακτήρας" βαθμού | Πόντοι (credits) |
| 93-100 | A | 4.0 |
| 90-92 | A- | 3.7 |
| 87-89 | B+ | 3.3 |
| 83-86 | B | 3.0 |
| 80-82 | B- | 2.7 |
| 77-79 | C+ | 2.3 |
| 73-76 | C | 2.0 |
| 70-72 | C- | 1.7 |
| 67-69 | D+ | 1.3 |
| 63-66 | D | 1.0 |
| 60-62 | D- | 0.7 |
| 0-59 | Fail (αποτυχία) | 0.0 |
I: Incomplete: Ημιτελές (μάθημα). Το μάθημα με βαθμό "I" δηλαδή δεν έχει ολοκληρωθεί για λόγους που ικανοποιούν και τον εισηγητή αλλά θα πρέπει να ολοκληρωθεί μέσα σε ένα μήνα από την αρχή του επομένου εξαμήνου. Αν δεν ολοκληρωθεί τότε ο μαθητής θα πάρει F (fail).
W: Withdrawal: Ανάκληση (μαθήματος). Ένας μαθητής δικαιούται να ανακαλέσει την πρόθεσή του να παρακολουθήσει κάποιο συγκεκριμένο μάθημα σε ένα εξάμηνο για προσωπικούς ή όποιους άλλους λόγους, συνήθως ένα μήνα μετά την έναρξη του μαθήματος. Φυσικά, δεν επηρεάζει το γενικό βαθμό, απλά ο μαθητής χάνει χρόνο. Το επόμενο εξάμηνο ο φοιτητής δεν είναι υποχρεωμένος να το επιλέξει ξανά.
P: Pass: "Πέρασε" (το μάθημα). Ένας μαθητής μπορεί σύμφωνα με το αμερικανικό σύστημα (συνήθως) να επιλέξει μάθημα (όχι της κατεύθυνσης πτυχίου) στο οποίο έχει "δεχτεί" να βαθμολογηθεί με Pass ή Fail και όχι άλλης μορφής βαθμολογία, ακόμη και αν αριστεύσει. Η βαθμολογία "P" δεν επηρεάζει θετικά ή αρνητικά τη γενική βαθμολογία και επιτρέπεται σε μικρό αριθμό μαθημάτων ανάλογα με το πρόγραμμα σπουδών και το πανεπιστήμιο.
TR: Transfer Credits: Μεταφερόμενα διδακτικά μόρια. Τα μόρια αυτά συνήθως αφορούν μαθήματα που έχουν μεταφερθεί από άλλον εκπαιδευτικό οργανισμό. Το "TR" θα αναγράφεται στην αναλυτική βαθμολογία του φοιτητή δίπλα στα μεταφερόμενα μαθήματα.
AU: Audit: Έλεγχος. Ένας φοιτητής πανεπιστημίου μπορεί να παρακολουθεί μάθημα για λόγους "ελέγχου" και γνώσεων φυσικά. Ο φοιτητής δεν θα βαθμολογηθεί ούτε δικαιούται διδακτικά μόρια, αλλά θα πληρώσει κανονικά το κόστος του μαθήματος χωρίς να εξεταστεί.
Στη Βρετανία η βαθμολογία πηγάζει από την κλίμακα 0%-100%, αλλά οι καθηγητές μάλλον θεωρούν ότι κανείς δεν μπορεί να είναι τόσο τέλειος αφού το άριστα μπορεί να είναι το 75 (Excellent). Για παράδειγμα, το University of Strathclyde της Σκοτίας ή το University of Surrey χρησιμοποιούν το 75 περίπου ως άριστα στις σχολές Διοίκησης Επιχειρήσεων: 40-49: Αποτυχία, 50-59: Αποδεκτό, 60-69: Καλό, 70-79: πολύ καλό ή άριστα. Σημειώνεται ότι υπάρχουν πανεπιστήμια της Βρετανίας που χρησιμοποιούν όμως και τους λατινικούς χαρακτήρες, όπως κάνει το MA στη Διοίκηση Ανθρωπίνων Πόρων (Human Resource Management) του Keele University και πολλών άλλων. Ουσιαστικά οι βάσεις διαφέρουν, αλλά όχι στην ουσία. Το ίδιο ισχύει για τους επαγγελματικούς τίτλους, όπου η βάση π.χ. στο βρετανικό ACCA (Association of Chartered Certified Accountants, UK) είναι 50% και στο αμερικανικού CIA (Certified Internal Auditor) 75%.
15. Υπάρχει περίπτωση να μάθει ένας γονιός για την πρόοδο και τη βαθμολογία του παιδιού του;
Από τη στιγμή που γίνει κανείς φοιτητής, θεωρείται ενήλικας και έτσι δεν έχει δικαίωμα -επισήμως- ακόμη και ένας γονέας να πάρει πληροφορίες για την πρόοδο του παιδιού του. Φυσικά, ανεπίσημα, μπορεί ο γονέας να πάρει τηλέφωνο το πανεπιστήμιο και να συνδεθεί με τη γραμματεία, αλλά από εκεί και πέρα είναι θέμα γραμματείας και καθηγητών αν θα θελήσουν να μιλήσουν με τον γονέα. Ο φοιτητής οφείλει να παρακολουθεί τα πάντα για να υπολογίζει μέσους όρους και να ξέρει τις υποχρεώσεις του (ακόμη και αν δεν πληρώνει ο ίδιος). Η αναλυτική βαθμολογία και όλη η αλληλογραφία δίδεται στο φοιτητή και όχι στο γονέα. Είναι σημαντικό να τονισθεί εδώ ότι θα πρέπει ο φοιτητής να διαβάσει όλους τους κανονισμούς της σχολής έτσι ώστε να ξέρει κάθε στιγμή τα δικαιώματά του και τις υποχρεώσεις του. Μία από τις πιο σημαντικές πτυχές των σπουδών στο εξωτερικό είναι αυτή η ανεξαρτησία, όπου καλείται ο φοιτητής να αναλάβει τις ευθύνες του αμέσως με την εισαγωγή του και να διαχειρίζεται καταστάσεις σε ένα νέο περιβάλλον, σε μία νέα κοινωνία, μέσω μιας νέας γλώσσας, χωρίς την παρουσία / στήριξη των δικών του ανθρώπων. Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί και η ανάγκη της καλής σχέσης που πρέπει να υπάρχει ανάμεσα στο φοιτητή και στο γονέα, αφού θα πρέπει να υπάρχουν η ηθική στήριξη και η αμοιβαία εμπιστοσύνη.
16. Τι προσέχουν συνήθως τα πανεπιστήμια του εξωτερικού στην αίτηση;
Τα πανεπιστήμια ουσιαστικά χρησιμοποιούν την αίτηση ως έναν καθρέφτη του υποψηφίου. Η αίτηση, ας μην ξεχνάμε, περιέχει σχεδόν τα πάντα για μας:
Διευθύνσεις οικίας...
Οικογενειακή κατάσταση...
Πληροφορίες τραπέζης όσον αφορά την κάλυψη των διδάκτρων κ.λπ.
Προηγούμενες σπουδές και ιδρύματα...
Βαθμολογίες...
Προϋπηρεσία - Διευθύνσεις εργοδότη (σε πολλές περιπτώσεις)
Τους στόχους μας μέσω κειμένων...
Συστατικές επιστολές που σε πολλές περιπτώσεις δεν ξέρουμε τι έχει γράψει κάποιοι για μας...
Και πολλά άλλα πολύ συγκεκριμένα.
Βέβαια, θα πρέπει να γνωρίζετε ότι ανάλογα με το επίπεδο των σπουδών, ανάλογες και οι απαιτήσεις. Για έναν υποψήφιο προπτυχιακού, εκτός από τη βαθμολογία και τα σκορ στις αντίστοιχες "πανελλαδικές" της Αμερικής ή της Βρετανίας, είναι θετικό σημείο η συμμετοχή στα μαθητικά συμβούλια, ο αθλητισμός που δείχνει την ανάληψη ευθυνών κ.λπ. Για τον υποψήφιο μεταπτυχιακού είναι σημαντικότερη η προϋπηρεσία σε πολλές περιπτώσεις (π.χ. για μεταπτυχιακά διοίκησης επιχειρήσεων, χρηματοοικονομικών κ.λπ.) αφού το στέλεχος / φοιτητής θα έχει πολλά παραδείγματα από τον εργασιακό του χώρο που θα βοηθήσει όλο το τμήμα και το επίπεδο του τμήματος / σχολής θα "ανέβει" αφού θα υπάρχει υγιείς ανταγωνισμός. Επίσης, αν επιχορηγείται το πρόγραμμα από την εταιρία είναι σημαντικό γιατί αυτομάτως η εταιρία που επιχορηγεί γίνεται "πελάτης" του πανεπιστημίου και φυσικά μπορεί να διαφημίσει ως "στήριξη" του προγράμματος από την αγορά εργασίας. Οι Admissions directors των πανεπιστημίων διαβάζουν όλες τις αιτήσεις, ιδίως στην αρχή της "σεζόν", αρκετά νωρίς (περίπου έξι-οκτώ μήνες πριν το πρόγραμμα) όπου βάζουν και τους στόχους τους. Αν φτάσουμε προς το τέλος της σεζόν, τα πράγματα είναι πιο εύκολα για κάποιους υποψηφίους, αφού αν έχουν μείνει θέσεις, οι σχολές πρέπει να φτάσουν στον επιθυμητό αριθμό και έτσι υπάρχει ελπίδα. Βέβαια, αυτό θέλει γερά νεύρα αν γίνει συνειδητά, αφού μπορεί να μην υπάρχουν θέσεις. Πολλά φημισμένα προγράμματα θέλουν να κλείσουν τα τμήματά τους τρία χρόνια νωρίτερα (! - βλέπε Harvard) και έτσι θέλει μεγάλο προγραμματισμό.
Τα πανεπιστήμια λοιπόν διαβάζουν τα πάντα, ακόμη και το κείμενο και τις εργασίες (αν υπάρχουν). Η αίτηση πρέπει να είναι καθαρογραμμένη και οργανωμένη σωστά (κατάλληλες φωτοτυπίες συρραμμένες κ.λπ.) και όλα να είναι στη θέση τους. Τέλος, οι συστατικές παίζουν μεγάλο ρόλο αν είναι "πραγματικές" και ουσιαστικές. Τα πανεπιστήμια γνωρίζουν καλά για τις κλασικές "έτοιμες" φόρμες πολλών καθηγητών και για αυτόν το λόγο δημιουργήθηκαν οι "έτοιμες φόρμες" συστατικής επιστολής των πανεπιστημίων (δες υποδείγματα) όπου τα πανεπιστήμια εξετάζουν αυτά τα οποία θέλουν. Απλά θέλει οργάνωση, καθαρογραμμένη αίτηση, απλό και στοχευμένο κείμενο και καλές "πραγματικές" συστατικές. Μην ξεχνάτε ότι οι συστατικές δεν είναι "υποχρέωση" των καθηγητών σας. Γι` αυτό χρειάζεται να υπάρχουν καλές σχέσεις και σωστή προετοιμασία την κατάλληλη στιγμή.
Και κάτι ακόμη: μην ξεχνάτε να ευχαριστείτε τους καθηγητές σας!